‘Uitvoerbaar bij voorraad’ in pachtzaken

De term ‘uitvoerbaar bij voorraad’ komt in veel juridische procedures aan de orde, ook in pachtzaken. Dit artikel gaat in op wat de term inhoudt en in welke gevallen iemand hiervan gebruik moet maken.

Wat is uitvoerbaar bij voorraad?

De rechter kan in een civiele procedure een vonnis bij voorraad uitvoerbaar verklaren. Dit houdt in dat de eiser (diegene die om de veroordeling gevraagd heeft) het vonnis kan laten uitvoeren, ook al wordt tegen dat vonnis hoger beroep ingesteld door diegene die veroordeeld is. Iemand die veroordeeld is om een geldsom te betalen en tegen die veroordeling hoger beroep heeft ingesteld, kan desondanks gedwongen worden om te betalen als het vonnis bij voorraad uitvoerbaar is verklaard. Dit houdt in dat al aan het vonnis moet worden voldaan, voordat dit definitief is.

Het is gebruikelijk om in een procedure de rechter te vragen de veroordeling bij voorraad uitvoerbaar te verklaren. Daarvoor hoeft geen bijzondere motivering te worden gegeven. De meeste advocatenkantoren nemen dit verzoek standaard op.

Pachtbeëindigingsprocedures

In het pachtrecht komt de uitvoerbaarheid bij voorraad op een bijzondere manier aan de orde. Als de pachtkamer een vordering van een verpachter om de pachtovereenkomst na opzegging te beëindigen toewijst, kan de rechter de veroordeling om te ontruimen bij voorraad uitvoerbaar verklaren. Dat kan echter alleen als de pachtkamer het verweer van de pachter ‘kennelijk ongegrond acht’.

Beoordeling in hoger beroep

De pachtkamer van het gerechtshof Arnhem (pachthof) oordeelde onlangs over het hoger beroep tegen een vonnis tot ontruiming, dat de pachtkamer bij voorraad uitvoerbaar had verklaard. Het ging daarbij om een verpachte boerderij, een hoeve, waarbij de pachter op de boerderij woonde. De pacht was na een procedure bij de pachtkamer van de rechtbank beëindigd. De pachter zou de boerderij uiterlijk op 1 mei 2016 moeten ontruimen.

De pachter was bang dat hij uit zijn woning gezet zou worden als de procedure bij het pachthof te lang zou duren. Bovendien zou hij dan natuurlijk al de nodige voorbereidingen moeten treffen. Om die reden heeft hij tegelijk met het instellen van het hoger beroep een zogenaamde incidentele vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging ingesteld. Op een dergelijke vordering moet door het gerechtshof worden beslist, voordat men met de behandeling van het eigenlijke hoger beroep begint.

In dit geval beslist het pachthof dat de pachter de woning en de boerderij nodig heeft om zijn bedrijf te kunnen uitoefenen. De verpachter had geen bijzonder belang om de pacht al op korte termijn te laten eindigen. De afweging viel daarom uit in het voordeel van de pachter. Hij mag de uitkomst van de procedure in hoger beroep afwachten, zonder dat hij hoeft te ontruimen. De uitkomst van het hoger beroep kan zijn dat de pachtbeëindiging niet doorgaat. Het kan ook zijn dat de pacht alsnog wordt beëindigd. In dat geval zal het pachthof een nieuwe ontruimingstermijn bepalen.

Advies

A&S Advocaten adviseert om in beëindigingszaken niet standaard uitvoerbaarheid bij voorraad te vorderen. Met name de ontruiming van een hoeve kan tot grote schade bij de pachter leiden. Als het pachthof dit vonnis in hoger beroep vernietigt, moet de verpachter deze schade aan de pachter betalen. Bovendien kan de uitvoerbaarverklaring bij voorraad tot procedures leiden zoals in deze zaak aan de orde was. De pachter neemt het zekere voor het onzekere, ook als de verpachter eigenlijk nog niet wilde ontruimen. Zijn er geen bijzondere omstandigheden, dan is het verstandig het hoger beroep af te wachten.

Pachtkamer gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, uitspraak 11 augustus 2015, ECLI:NL:GHARL:2015: 5956.

Benno Nijman

Auteur: Benno Nijman

T: 0317 – 425 300
E: bnijman@aens.nl

Praktijk
Benno is gespecialiseerd in het Agrarisch recht. Daarbinnen ligt het zwaartepunt op het pachtrecht. Daarnaast houdt hij zich bezig met landinrichting, geschillen binnen maatschappen en geschillen over de (erf-) opvolging in het agrarisch bedrijf. In de jurisprudentie komt u zijn naam ook tegen in zaken over de handel in vee en over dierziekten. Benno weet dan ook wat er gebeurt in en om het agrarische bedrijf.
A&S Advocaten is veel betrokken in kwesties rond fosfaatrechten. Hijzelf was als advocaat in de procedure rond de fosfaatrechten bij het pachthof in Arnhem. Benno becommentarieert regelmatig arresten in pachtzaken voor het Tijdschrift Agrarisch Recht. Voor de Vereniging Agrarisch Recht heeft hij preadviezen geschreven over de bestrijding van dierziekten en het pachtrecht.

Loopbaan
Benno startte zijn carrière in 1975 bij de politie. In die periode begon hij een studie Nederlands Recht aan de Universiteit Utrecht. Na afronding van zijn studie in 1989, vervolgde hij zijn loopbaan als jurist bij rechtsbijstandsverzekeraar ARAG. In 1991 kwam hij in dienst bij A&S Advocaten en in 1997 werd hij beëdigd als advocaat. Sinds 2004 is Benno een van de vennoten.

Persoonlijk
Benno is geboren en getogen op een boerderij in de Achterhoek. Dat hij zijn afkomst en zijn toekomst met elkaar zou verbinden via het agrarisch recht, lag niet alleen daarom voor de hand. Vanuit zijn protestantse achtergrond heeft Benno een goed ontwikkeld rechtsgevoel. In de agrarische sector, waar het meestal gaat om mensen die van hun bedrijf hun leven hebben gemaakt, voelt hij zich thuis. In zijn werk vindt hij vooral de omgang met en interactie tussen mensen interessant. Dat is ook waar hij in zijn vrije tijd graag over leest. Daarnaast speelt hij badminton en is hij graag buiten.

Nevenactiviteiten

  • lid Vereniging voor Agrarisch Recht
  • lid Vereniging Agrarisch Recht Advocaten